🌸...خوش آمدید

 

گیاهان معطر و کاربرد آنها

در  طراحی فضای سبز

موسسه پارک سلامت روان

 

مقدمه :

موسسه خیریه پارک سلامت روان ، سازمان مردم نهادی است که از انگیزه ی والای خدمت به همنوع سرچشمه گرفته و توجه خود را با نگاه عالمانه ، پیشدستانه ، اثربخشی نوآورانه و به صورت خارق العاده از سطوح پیشگیری تا مداخلات ، در راستای کنترل و کاهش آسیب های اجتماعی (اعتیاد ، حاشیه نشینی ، مفاسد اخلاقی ، سلامت روان و ...) و ارائه خدمات توانمند سازی و حمایتی از سالمندان ، معلولین ذهنی و ... معطوف دارد .

این موسسه ی مردم نهاد ، غیر انتفاعی ، غیر سیاسی و غیر دولتی است و با تکیه به جلب مشارکت های حقیقی و حقوقی و انواع کمک های بشر دوستانه اداره میشود .

این موسسه با بهره مندی از هیات اندیشه ورز متشکل از عالمان حوزه دانشگاه و اجراء و با بهره مندی از جدیدترین و کارآمدترین روش های روز دنیا در زمینه آموزش پیشگیرانه و اطلاع رسانی با هدف تامین سلامت اجتماعی آحاد جامعه و همچنین کنترل و کاهش آسیب های اجتماعی از طریق مداخلات عالمانه و اثربخشی اداره میشود .

مسئولان و کارکنان موسسه صمیمانه در کنار یکدیگر برای تحقق اهداف بشر دوستانه و با بهره گیری از روش های کارآمد ، فعالیت های موسسه را توسعه میدهند .

چکیده :

پارک سلامت روان با مساحت 23 هکتار در سطح زیربنای 4000متر مربع از جمله سایت های ویژه ی درخور توجه جهت احداث کلکسیونی از انواع گیاهان معطر و داروئی بشمار میرود ؛ بنابراین با در نظر داشتن اهداف مختلف طراحی فضای سبز ، انواع گیاهان ، کاربردهای بسیار گسترده و متفاوتی را دارا خواهند شد .

بسیاری از آنها به خاطر زیبائی ظاهریشان (فرم زیبا ، رنگ ، شاخ و برگ در فصول مختلف ، شکل و رنگ گلها ، زیبایی تنه) ، تولید اکسیژن ، جذب آلودگی ، تعدیل دما ، تعدیل رطوبت ، جذب اصوات مزاحم و ... در محدوده فضای سبز شهرها و پارک ها کاشته میشوند .

یکی از موارد کاربرد گیاهان در طراحی ، بهره گیری از رایحه گلها و یا شاخ و برگ گیاهان معطر است که از اهمیت ویژه ای برخوردار است ، زیرا تنها انسان های دارای سلامت کامل جسمانی نیستند که حق استفاده از اینگونه فضاها را دارند بلکه افراد سالمند ، معلولین ذهنی نیز می توانند از تمامی عناصر بکار رفته در فضای سبز مانند مناظر زیبا ، صدای آب ، پرندگان و حرکت باد بین شاخ و برگ درختان و بوییدن عطر دل انگیز گیاهان معطر می توانند بهره مند گردند . از میان این موارد لذت دیدن مناظر زیبا خود به تنهایی تاثیر بسیار مثبتی در روحیه فرد خواهد گذاشت .

در این طرح سعی شده از گیاهان معطر اعم از گلهای فصلی ، گیاهان پیازی ، درختچه ها و درختان که برای کاشت در پارک ها مناسب هستند استفاده و معرفی شوند .

تعریف گیاهان معطر :

گیاهان معطر گیاهانی هستند که برگ ، شاخه ، گل و یا میوه آنها دارای اسانس معطر است ، این اسانس متشکل از مواد روغنی است که گیاه برای جلوگیری از تبخیر آب درون خود می سازد ، این موادسنگینی و معطر در گلها ، برگها و شاخه ها ذخیره میشوند .

عطر گلهای این گیاهان خود بخود در فضا پراکنده می گردد که علاوه بر تاثیر روانی مثبت آن در انسان ها ، به جلب پرندگان و حشرات و در نتیجه پراکنش دانه گرده کمک می کند ، در صورتیکه عطر برگهای تعدادی از این گیاهان بعد از آبیاری (سرو نقره ای و سد روس ) و تعدادی دیگر بعد از عمل هرس پخش میشود ، علاوه بر این در اثر لگد کردن و یا چیدن و فشردن برگها نیز عطر آنها احساس میشود .                                                                                                              

کاربرد گیاهان معطر :

1- کاشت گیاهان معطر در اماکن تردد عابرین پیاده بسیار مناسب بنظر میرسد ، زیرا کاشت این گیاهان تنها به خاطر زیباییشان نیست بلکه عطر دل انگیز آنهاست که در انسان ها احساس آرامش همراه با شادی و مسرت را بوجود می آورد ، بنابراین پارکهای شهری و جنگلی که محل مکث و پیاده روی دارند محل مناسبی برای کاشت این گیاهان بشمار میرود .    

2- گیاهان معطر را می توان در پارک ها اطراف اماکنی که ممکن است بوی نامطبوع ایجاد کنند ، مانند اطراف قفس جانوران ویا اطراف آبریزگاهها کاشت .

3- کاشت این گیاهان در اماکن آرام و بی سر و صدای پارک نیز مناسب بنظر میرسد ، زیرا در این اماکن بیشتر برای تفکر ، تمدد اعصاب و یا مطالعه استفاده میشود و در این موارد رایحه ای ملایم و طبیعی می تواند اثر مثبتی در روحیه فرد داشته باشد .                                                                                                                                               

4- گیاهان معطر را می توان در باغچه های کنار پنجره ها و یا درون گلدان در تراس ساختمان های مسکونی ، بیمارستانها و  رستورانها کاشت زیرا عطر آنها هنگام شب قوی تر بوده و به درون ساختمان راه پیدا می کند .                                       

تقسیم بندی گیاهان معطر :

گیاهان معطر در دو گروه طبقه بندی میشوند :

الف : گیاهان دارای شاخ و برگ معطر ، شامل : درختان ، سوزنی برگان ، درختچه ها ، گیاهان دائمی ، گیاهان صخره ای .

ب : گیاهان دارای گلهای معطر شامل درختان ، درختچه ها ، بالا رونده ها ، گیاهان دائمی یک ساله و دو ساله ها ، گیاهان صخره ای و بالاخره گیاهان پیازی .

 

 

الف :گیاهان دارای برگهای معطر :

این گروه شامل گیاهان همیشه سبز و یا خزان داری است که دارای برگها و در بسیاری موارد ساقه ها و شاخه های معطر هستند ، برگهای تعدادی از آنها پس از فشردن یا هرس گیاه اسانس معطر ترشح میکند و رایحه اسانس تعدادی از آنها بدون فشردن برگ ، مخصوصا پس از آبیاری در فضا می پیچد .                                                                                    

درختان :                                                           

Eucalyptus - sppاوکالیپتوس                                                

Laurus – nobilis  برگ بو                                                     

Populus - spp                                  صنوبر                            

 

سوزنی برگان :                            

        Calocedrus - decurrens                                       کالوسدروس

Chamaecyparis - sppشبه سروها                                          

joniperus - spp                                                سرو کوهی-ارس

Cupressus - spp                                                            سروها

 

درختچه ها :                 

Artemisia - abrotanum                          درمنه                   

Lavandula - spp                           اسطوخودوس                    

Myrtas communis                                مورد                      

Pelargonium - spp                               شمعدانی                  

Rosmarinus – officinali                                              رزماری

Salvia-officinulis                                     مریم گلی باغی(سلوی)

 

گیاهان دائمی :

Artemisia - absinthium                                               افسنطین

Chrysanthemum - parthenium                                     داوودی

Mentha - spp                                                                  نعناع ها

Origanum - rulgare                                                      مرزبخوش

گیاهان صخره ای :

Mentha reqvieni                                                                نعناع

Organum Lvigatum                                                     مرزبخوش

Thymus - spp                                                               آویشن ها

ب : گیاهان دارای گلهای معطر :

این گروه شامل گیاهانی است که در فصل مشخصی از سال گلهای معطر تولید کرده و عطر آنها در فضا می پیچد .

 

درختان :                                                                        

Magnolia - grandifloraماگنولیا تابستانه                                   

Magnolia - kobus                                                          ماگنولیا

Malus - hupehensisسیب گل                                                 

Pittosporum -tenvifoliumمیخک هندی                                  

Robinia-pseudoacaciaاقاقیا                                                  

 

بالا رونده ها :                                                                         

Clematis - montana                                                     کلماتیس

Jasminum - spp                                                               یاسمن

Lathyrus - odoratus                                             نخود گل معطر

Lonicera - spp                                                      پیچ امین الدوله

Rosa - spp                                                        بیشتر رزهای رونده

Wistenia - spp                                                          پیچ گلیسین

                                                                     

درختچه ها :                                                                  

Buddleia - davidiiدم موشی                                                    

Cestrum - nocturnumمحبوبه شب                                          

Chimonanthus - praecoxگل یخ                                            

Daphne-  sppدافنه                                                                 

Datura - candidaتاتوره                                                           

Gardenia - jasminoidesگاردنیا                                               

Magnolia - stellataماگنولیا ستاره ای                                         

Philadelphus - sppمیخک هندی                                              

Rosa - spp                                                            بیشترگونه ای رز

Spartium - jonceumطاووسی                                                  

Syringa - spp                                                          یاس خوشه ای

Viburnum - spp                                                                   بداغ

 

گیاهان دائمی :

Convalbria - majalis                                                          موگه

Cosmos - atrosangueusin                                           ستاره ای

Hosta - plantaginea                                                      هوستیا

Iris - graminea                                                                  زنبق

Iris - unguicularis                                                             زنبق

Petasites - fragrans                                                      بابا آدم

Primula - spp                                                                 پامچال

Verbena - xhybrida                                                    شاه پسند

 

گیاهان یک ساله و دو ساله :                                              

Centaurea - moschataگل گندم                                          

Cheiranthus - cheiriشب بوی زعفرانی                                    

Lathyrus - odorantusنخودگل معطر                                      

Lobularia - maritimaآلیوم قدومه                                          

Mathiola-incanaشب بو                                                       

Primula - spp                                                                پامچال

 

گیاهان صخره ای :

Alyssum - montanum                                           آلیوم کوهی

Dianthus - spp                                                          میخک ها

Papaver - nudicaula                                                     شقایق

Primula - avuricola                                                      پامچال

Viola - odorata                                                       بنفشه معطر

 

 

گلهگای پیازی :

Crocus - angusti - foliusزعفران زینتی                                

Narcissus - tazettaنرگس شیراز                                         

Ornithogalum - arabicumسنبل مقاوم                               

Polianthes - tuberosa                                            گل مریم

Cyclamen-persicum                                      سیکلامن ایرانی

Freesia - spp                                                                فریزیا

Lilium - spp                                                                سوسن

 

در نظر است انشاءالله با شناسائی گیاهان مورد نظر و با تدوین و تحقق برنامه های درست اجراء توانایی منحصر به فرد در امر تحقیقات ، پژوهش و آموزش را با کاشت گیاهان داروئی با همکاری دو جانبه موسسات دانشگاهی و نیز ارتقاء توانمندی های روانشناسی افراد جامعه را با هدف تامین سلامت روانی و اجتماعی در سطوح ملی و بین المللی ، جایگاه پارک سلامت روان را در سطح ملی در رده موسسه اول و برتر به اثبات برسانیم.       

 برای اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید.

   

گردآورنده : واحد پوشش گياهي و فضاي سبز موسسه پارك سلامت روان